Pitanja i odgovori iz testa za II godinu iz istorije muzike (sadržaj testa: srednji vek)

Posted: 5. septembar 2009. in Istorija muzike 2. godina - testovi

Pitanja iz istorije muzike:

1.Od kada je počelo da se razvija višeglasje?

Višeglasje se dugo i postepeno razvijalo od IX veka, i to od najjednostavnijih oblika udvajanja melodije u paralelenim intervalima, pa do razvijenih višeglasnih formi u XII, XIII i XIV veku.

2. Koji je najstariji vid višeglasja i kako je izgledao?

Najstariji vid višeglasja je organum. On nastaje kada se gregorijanskom napevu (vox principalis) dodaje nov, niži glas (vox organalis) u paralelnim kvartama ili kvintama. Kasnije je postalo uobičajeno da počinju i završavaju unisono, a postepeno, preko sekunde i terce, dolaze do kvarte u kojoj teče kompozicija.

3. Koji su najpoznatiji kompozitori iz vremena višeglasja?

Najpoznatiji kompozitori bili su Leonin (Leoninus) i Perotin (Perotinus), orguljaši pariske crkve Notr Dam.

4. Nabroj sve oblike ranog višeglasja.

To su: organum, diskant, konduktus, gimel, motet, rondelus.

5. Šta je „cantus firmus“?

Cantus firmus je utvrđeni glas (gregorijanska melodija), kome se dodaje gornji glas koji se kreće slobodno, obrazujući savršene konsonancekvinte i oktave. To je slobodniji višeglasni oblik – diskantus.

6. Opiši srednjevekovni motet.

Srednjevekovni motet bio je višeglasna, načešće troglasna kompozicija, sa cantusom firmusom u donjem glasu (tenor), obično uzetim iz gregorijanskog korala. Nad njim su zvučale druge dve melodije (duplum i triplum), slobodnog ritmičkog i melodijskog toka, pisane na različite tekstove, čak sa kombinacijom duhovnih i svetovnih sadržaja.

7. Kako se zvala prva srednjevekovna notacija, od kada potiče i šta je beležila?

Zvala se ekfonetska notacija, i beležila je podizanje i spuštanje glasa prilikom čitanja crkvenih tekstova. Prvi spomenici potiču iz IX veka, ali se pretpostavlja da je znatno starija, možda iz IV veka. Bila je u upotrebi do XIV veka.

8. U kom periodu su uvedene crte u notaciju?

Crte su uvođene u periodu od XI do XIII veka. Konačna neumska notacija je koristila četiri crte.

9. Kako su se zvali razvijeni tipovi notacije od ekfonetske i neumske, i čime su oni dopunili beleženje muzike?

To su modalna i menzuralna notacija, koje su izgradile sisteme za beleženje trajanja tonova. Uporedo su se razvijali i sistemi za beleženje instrumentalne muzike tabulature.

10. Da li je muzika u srednjem veku bila svrstavana u umetnost, i u okvuru čega se proučavala?

Ne, muzika nije bila svrstavana u umetnost, već u nauku, i izučavala se zajedno sa aritmetikom, geometrijom i astronomijom u kvadrivijumu, na prvim univerzitetima XIII veka.

11. Opiši značaj Gvida iz Areca.

Gvido iz Areca je zaslužan za reformu notacije. Dotadašnju praksu beleženja neuma na jednoj ili dve linije kojima je precizirana visina tona on je suštinski usavršio uvođenjem sistema od četiri linije. Prvu (crvenu) je označavao kao ton fa, drugu (crnu) kao ton la, treću (žutu) kao do, i četvrtu (crnu) kao ton mi. Iz njegovih latiničnih oznaka, koje su davale dovoljnu fleksibilnost zapisa za gregorijanske melodije, kasnije su se razvili ključevi. Drugo značajno Gvidovo otkriće bilo je fiksiranje durskog heksakorda kao postojanog niza uvek utvrđenog niza stepena i polustepenova. Za učenje ovog heksakorda, Gvido je koristio himnu Sv. Jovanu, u čijoj melodiji svaki stih počinje za ton više. Početni slogovi stihova imenovali su tonove heksakorda: ut, re, mi, fa, sol, la. Kasnije je „ut“ zamenjeno sa „do“, a za sedmi ton je iskorišćen početak sedmog stiha – „si“. Sistem solmizacije je obuhvatao visine od sol velike oktave do mi druge oktave. Ovaj sistem je bio veoma pogodan za učenje dijatonskih melodija.

12. Kako su nazivani putujući muzičari u srednjem veku?

Zvali su ih mimimi, špilmani, žongleri, skomrasi, pevci, vaganti i golijardi.

13. Navedi najpoznatije oblike svetovne muzike u srednjem veku.

Najpoznatiji oblici su bili: rondo, virle, balade, bar, alba, pastorala.

14. Kako se nazivaju pevači svetovne nuzike u Francuskoj i Nemačkoj?

U Nemačkoj su se zvali minezengeri, u južnoj Francuskoj – trubaduri, a u severnoj Francuskoj – truveri.

15. O čemu su govorile pesme trubadura?

Njihova muzika je nastajala po uzoru na narodnu; najčešće su opevane viteška ljubav, priroda, ratovi, scene iz pastirskog života, a negovane su i epske pesme. Kompozitor je istovremeno i pesnik.

16. Navedi imena najpoznatijih izvođača svetovne muzike.

Najpoznatiji izvođači su bili Adam de la Al i Valter fon der Fogelvajde.

17. Navedi instrumente koji su bili u upotrebi u srednjem veku.

Među najčećim instrumentima bili su: harfe, laute, citre, fidule, flaute, oboe, rogovi, trube, orgulje, udaraljke i zvona.

18. Od kojih reči potiče naziv za period renesanse, i koji umetnik je upotrebio oznaku za ponovno rođenje umetnosti?

Naziv za period renesanse potiče od italijanske reči rinascita – preporod, a ona opet potiče od latinske reči renasci – ponovo se roditi. Đorđo Vazari je prvi put upotrebio ovu oznaku za ponovno rođenje umetnosti.

19. U čemu je značaj humanizma?

Ideja humanizma je čoveka, jedinku, individuu postavila za meru svih stvari. Univerzalizmu srednjeg veka suprotstavljen je snažno manifestovan individualizam, a sa njim i subjektivizam, što je bilo revolucionarno. Humanizam je inspirisao promene nastale u renesansi, a posle renesanse nadahnjuje nove promene.

20. Kakav je čovek renesanse – nasuprot anonimnom stvaraocu srednjeg veka?

Nasuprot anonimnom stvaraocu srednjeg veka pojavljuje se talentovani pojedinac svestan vrednosti svog kreativnog rada, čovek spreman da se nametne drugima, da sebi i svom delu obezbedi adekvatan tretman u društvu. Daleko je od toga da će se ta težnja ostvariti u ovom vremenu, ali jednom proklamovana, više nikad neće izgubiti značaj. Umetnik i umetničko delo su zadobili osoben status.

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se / Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se / Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se / Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se / Promeni )

Povezivanje sa %s