Pitanja i odgovori iz testa za II godinu iz istorije muzike (sadržaj testa: Renesansa)

Posted: 5. septembar 2009. in Istorija muzike 2. godina - testovi

Pitanja za test iz istorije muzike:

1. Šta podrazumeva renesnasna polifonija?

Renesansna polifonija podrazumevala je punu slobodu svakog glasa. Kompozitor misli linearno – u logici odvajanja pojedinačnog melodijskog toka. Sazvučja koja iz takvog mišljenja proizilaze su u drugom planu; i ona se formiraju prema određenim zakonitostima, nisu plod slučajnih susreta, ali je očigledno da kompozitoru nisu primarna.

2. Koja tehnika je imala poseban značaj za razvoj polifonije?

To je bila imitaciona tehnika, tj. tehnika sprovođenja jedne melodije kroz sve glasove, čime su oni bili podjednako važni. Ova tehnika postaje osnova zapadne polifone muzike; na njoj počivaju motet i misa.

3. Šta predstavlja ordinarijum mise?

Ordinarijum mise je stalni deo mise koji obuhvata stavove: Kyrie eleison (Gospode pomiluj), Gloria (Slava), Credo (Vjeruju), Sanctus (Sveti) sa Benedictus-om (Blagosloven) i Agnus Dei (Jagnje božje).

4. Ko su pripadnici Ars nove u Francuskoj i Italiji?

To su: Filip de Vitri i Gijom de Mašo (Francuska); Frančesko Landini, Jakopo da Bolonja, Đovani da Firenca i Maestro Pjetro (Italija).

5. Kako se zvao prvi poznati autor jedne mise?

To je bio Gijom de Mašo, a njegova misa je u istoriji muzike poznata kao prva autorska misa koju je u celini napisao jedan kompozitor.

6. Šta je izoritmički motet i ko je komponovao ovu specifičnu vrstu moteta?

Izoritmički motet je komponovao francuski kompozitor, pripadnik ars noveFilip de Vitri. Uglavnom su to troglasne kompozicije u kojima se koriste dva različita teksta: jedan u drugom glasu (motetus), drugi u trećem (triplum), dok se tenor kreće u dužim notnim vrednostima kao fundament. Melodija tenora je uzeta iz duhovnih napeva, ali podleže novoj ritmizaciji koju sam kompozitor oblikuje, i potom je kroz kompoziciju dosledno ponavlja. U motetu je ritmički obrazac sproveden tri puta, zatim dat diminuiran i takođe ponovljen tri puta. Pokret gornjih glasova je bio mnogo slobodniji: prvi glas je imao deklamacioni karakter, dok je drugi služio kao kontrapunktska dopuna.

7.Koje promene u muzici Ars nove je zabeležio Filip de Vitri u svojo istoimenoj studiji – traktatu?

U svom traktatu Vitri raspravlja o aktuelnim pitanjima doba: menzuralnoj notaciji, vođenju glasova u višeglasnom stavu, korišćenju alteracija u modusima, naročito vođice u kadencirajućim obrtima, kritikuje kao zastarelo vođenje glasova u paralelnim kvintama i oktavama, a preporučuje sazvučja terce i sekste kao konsonance, dok to svojstvo oduzima kvarti.

8. Koji su najrasprostranjeniji muzički oblici u flamanskoj muzici?

To su: misa, motet i šansona.

9. Šta podrazumeva misa „parodija“?

Ako je kompozitor pisao misu na osnovu neke već postojeće (svoje ili tuđe) kompozicije, takav oblik se zvao misa parodija (naročito negovana u XVI veku). Takva misa dobija naziv po cantus firmusu, koji je preuzet iz gregorijanskog korala ili čak iz svetovnih kompozicija, i koji muzički objedinjuje stavove mise.

10. Koji su najznačajniji kompozitori flamanske škole?

To su: Gijom Difaj, Johanes Okegem, Jakob Obreht i Žosken de Pre.

11. Šta je šansona i kako se ona mogla izvoditi?

Šansona je svetovna višeglasna kompozicija, često pisana za jednog ili dvojicu solista uz instrumentalnu pratnju. Bila je veoma popularna u flamanskoj muzici.

12. Ko je bio jedan od najistaknutijih flamanskih kompozitora – zašto je bio poštovan u skoro celoj Evropi?

Jedan od najistaknutijih flamanskih kompozitora bio je Žosken de Pre, umetnik koji je po snazi poređen sa Vergilijem i Mikelanđelom. Službovao je na dvoru Sforca u Milanu, u papskoj kapeli u Rimu, živeo u Modeni i Ferari, zatim ponovo u Parizu na dvoru Luja XII. Njegov životni put dobro ilustruje internacionalni značaj i kvalitet flamanske muzike. Bio je izuzetno poštovan, savremenici su ga nazivali najboljim stvaraocem tog doba, a Martin Luter je rekao za njega: „muzičari prave sa notama ono što mogu, a Žosken ono što hoće.“

13. Ko je bio vrhunski predstavnik rimske škole u periodu renesanse i kakvoj vrsti muzike je posvetio celokupno stvaralaštvo?

To je bio Đovani Pjerluiđi da Palestrina (rođen u Palestrini, blizu Rima). Radio je kao kapelmajstor u najznačajnijim rimskim crkvama. Celokupno svoje stvaralaštvo je posvetio vokalnoj „a cappella“ muzici.

14. Šta je komponovao Palestrina – navedi najznačajnija dela i broj kompozicija istog oblika?

Komponovao je stotinu misa – verovatno najveći broj u istoriji muzike (najpoznatija je Misa pape Marčela). Pored duhovnih dela – misa i moteta (preko 300), ali i drugih oblika koji se koriste u službi, kao što su: litanije, Magnificat, himne, ofertorij, Stabat Mater – Palestrina je komponovao i više od 100 madrigala i ciklus moteta na stihove biblijske Pesme nad pesmama (29 petoglasnih kompozicija).

15. Kakav problem se javio u duhovnoj muzici u doba protivreformacije?

Protivreformacija je pokret koji je nastojao da neophodnim promenama unutar Crkve povrati njene poljuljane pozicije. U muzici se digao glas protiv polifonije, jer je ona složenošću svoje tehnike počela da ugrožava osnovni interes obreda – razumljivost crkvenih tekstova.

16. Zbog čega je je Palestrinino stvaralaštvo značajno za duhovnu muziku u doba protivreformacije?

Palestrina je svojim duhovnim delima pokazao da je moguće pomiriti dva suprotstavljena elementa u polifoniji – tekst i muziku. On je zadržao vrhunsko majstorstvo u korišćenju imitacione polifone tehnike, ali je sačuvao i punu razumljivost teksta, i štaviše, ostvario jedinstvo značenja reči i delovanja muzike. Kada je Palestrina izveo pred papom svoju misu (Misu pape Marčela), odobrena je dalja upotreba polifonije u crkvenim kompozicijama.

17. Ko je Orlando di Laso?

Orlando di Laso je Flamanac, jedan od mnogih umetnika koji su živeli i stvarali u Italiji, sjedinjujući tradicije flamanske škole XV veka i italijanske renesanse. Godine 1556. Laso je stupio u službu bavarskog kralja, gde je ostao sve do smrti, stičući slavu po celoj Evropi. Minhenski dvor je u to vreme bio veoma bogat, i privlačio je mnoge muzičare, uključujući i Lasa.

18. Kakve kompozicije je pisao Orlando di Laso u svom ogromnom opusu od 2000 dela?

Njegov ogroman opus sadrži mise, motete madrigale (najpoznatiji je „Eho“), vilanele, francuske i nemačke pesme, čak i muziku za pozorišne komade – moreske, sa šaljivim dijalozima iz komedije del arte i muzičke numere za dvorski balet.

19. Koji uticaji iz različitih tradicija su sjedinjeni u delima Orlanda di Lasa?

U Lasoovom delu sjedinjeni su različiti uticaji: flamanska polifona veština, venecijanski dramatski koncertantni stil, neposrednost i jednostavnost italijanske i francuske narodne pesme, kao i nemačkog protestantskog korala.

20. Kakva je razlika u muzičkom izrazu – stilu između Palestrine i Lasa?

Iako Palestrina i Laso pripadaju istoj istorijskoj epohi, oni predstavljaju antipode po mnogim osobinama. Dok Palestrinino delo zaokružuje celu epohu ostvarujući najviši domet u izrazu, Laso je primarno okrenut budućnosti i najavljuje buduće promene. Palestrinina muzika zrači staloženošću, vedrinom i optimizmom verskog mira, dok Laso tretira hor virtuozno, koristeći efekte, smelo koristi disonancu, melodika mu je gipka, a ritmika odaje uticaj igara.

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se / Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se / Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se / Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se / Promeni )

Povezivanje sa %s